Google'ın Hindistan'daki Yapay Zeka Veri Merkezi Kapasitesi Planlanandan Büyük Çıktı

Teknoloji dünyasının yapay zeka altyapısına yönelik küresel yatırımları hız kesmezken, projelerin çevresel ve toplumsal etkileri de giderek daha fazla tartışma konusu haline geliyor. Son olarak Google'ın Hindistan'da inşa ettiği devasa yapay zeka merkezinin arkasındaki gerçek kapasite rakamları gün yüzüne çıktı. Güneydoğu Asya'nın teknoloji üssü olma yolundaki Hindistan'da, ülkenin enerji ve coğrafi dengelerini sarsabilecek büyüklükte bir veri merkezi hamlesi titizlikle yürütülüyor. Ancak bu süreç, sadece teknolojik bir zafer olarak değil, aynı zamanda yerel halkın hakları ve çevresel sürdürülebilirlik ekseninde büyük bir hukuk mücadelesine sahne oluyor.

Andhra Pradesh Projesinde Beklenmeyen Kapasite Artışı

Guardian tarafından yayımlanan son çevre izni evraklarına göre, Google'ın Andhra Pradesh eyaletinde konumlandırdığı devasa yapay zeka veri merkezi projesi, başlangıçta duyurulan rakamların çok ötesinde bir boyuta sahip. Kamuoyuna ilk aşamada yaklaşık 1 gigavatlık (1GW) bir tesis olarak sunulan projenin, resmi çevre onay belgelerinde tam 2.51 gigavatlık (2.51GW) kapasiteye sahip olduğu belgelendi. Bu devasa rakam, projenin ilk açıklanan kapasitesinin iki katından bile fazla bir büyüklüğe işaret ediyor.

Teknik olarak 2.51 gigavatlık enerji tüketimi, ortalama iki büyük nükleer reaktörün ürettiği güce denk geliyor. Daha da çarpıcı olanı, bu rakamın Andhra Pradesh eyaletinin toplam yıllık elektrik tüketiminin yüzde 30'undan fazlasına karşılık gelmesi. Bu durum, yapay zeka modellerini eğitmek ve barındırmak için gereken devasa hesaplama gücünün, yerel enerji şebekeleri üzerinde yaratacağı baskıyı gözler önüne seriyor. Proje, Google öncülüğünde, altyapı devi AdaniConneX ve telekomünikasyon şirketi Airtel ortaklığıyla Visakhapatnam merkezli olarak hayata geçiriliyor.

Yerel Halkın Hakları ve Çevre Endişeleri

Projenin Visakhapatnam çevresindeki üç farklı sahada yayılması, bölgede ciddi sosyal ve hukuki tepkileri tetikledi. Eyalet yönetiminin projeye sadece dokuz gün gibi rekor bir sürede ve hiçbir halk toplantısı düzenlemeden yeşil ışık yakması, sivil toplum kuruluşlarını harekete geçirdi. İnsan Hakları Forumu (Human Rights Forum), projenin durdurulması ve usulsüzlüklerin incelenmesi için Hindistan Ulusal Yeşil Mahkemesi'ne üç ayrı dilekçe sunarken, Andhra Pradesh Yüksek Mahkemesi'nde de ayrı bir dava süreci devam ediyor.

Tarluvada köyünde yaşayan yerel halk, projenin hayatlarını altüst ettiğini belirtiyor. Köylülere yaklaşık 20 yıl önce devlet tarafından verilen arazilerin tapularının iptal edildiği ve Nisan ayında Adani Group'a bağlı güvenlik güçlerinin bu bölgelere çitler çekerek çiftçilerin tarlalarına girişini engellediği ifade ediliyor. Bölgedeki Dalit çiftçilerden P. Venkat Rao, tek dönümlük arazisi için kendisine 40.000 dolar ödendiğini ancak vadettiği yeni toprakların ve iş imkanlarının henüz sağlanmadığını dile getiriyor. Rao'nun "Ben bir çiftçiyim, toprağım olmadan hiçbir şeyim" sözleri, teknoloji devlerinin küresel genişleme hamlelerinin yerel halk üzerindeki yıkıcı etkisini özetliyor.

Google ve Adani Group'tan Resmi Açıklamalar

Yaşanan yoğun tartışmalar ve hukuki itirazlar üzerine taraflardan peş peşe açıklamalar geldi. Küresel pazardaki veri merkezi yatırımlarını hızlandıran Google, tesisin soğutulması için su yerine hava bazlı sistemlerin kullanılacağını, bu sayede yerel içme suyu kaynaklarının kesinlikle etkilenmeyeceğini savundu. Şirket ayrıca projenin yerel topluluğa zarar vermeyeceğini ve Visakhapatnam çevresinde binlerce yeni istihdam yaratacağını öne sürdü.

Adani Group ise projeyle ilgili tüm yasal onayların eksiksiz bir şekilde alındığını ve sürecin tamamen yasal çerçevede ilerlediğini belirtti. Eyalet hükümeti ise hiçbir arazinin zorla alınmadığını, hak sahiplerine piyasa koşullarına uygun ödemelerin yapıldığını savunuyor. Öte yandan, Guardian'ın raporuna göre, eyalet yönetiminin Google'a sağladığı vergi muafiyetleri, ucuz arazi, enerji ve su imtiyazlarının 20 yıllık toplam değerinin 220 milyar rupiye (küresel bazda yaklaşık 2.2 milyar dolar eşdeğeri) ulaştığı tahmin ediliyor. Bu devasa mali teşvikler, projenin ekonomik boyutunun ne denli büyük olduğunu kanıtlar nitelikte.

Küresel Veri Merkezi Krizlerinin Yeni Bir Halkası

Hindistan'da yaşanan bu gerilim, ABD ve dünyanın diğer bölgelerinde veri merkezlerine karşı yükselen protestolarla birebir örtüşüyor. Yapay zeka ve bulut bilişim altyapılarının katlanarak artan enerji ve doğal kaynak ihtiyaçları, yerel topluluklar ve çevre örgütleri ile teknoloji devleri arasındaki çatışmaları derinleştiriyor. Ulusal Yeşil Mahkemesi'nin önümüzdeki günlerde vereceği kararlar, sadece bu projenin geleceğini belirlemekle kalmayacak, aynı zamanda Hindistan'ın yabancı teknoloji yatırımlarına yaklaşımını da test edecek. Teknoloji ekosisteminin en büyük aktörleri yapay zeka yarışında vites büyütürken, sürdürülebilirlik ve adil kalkınma ilkelerinin nasıl harmanlanacağı tüm sektör tarafından yakından takip ediliyor.