Kuzey Amerika'yı Saran Orman Yangını Dumanı: Şehirler Görünmez Hale Geldi

Kanada'nın Ontario eyaletinde ve Minnesota'da devam eden 119'dan fazla kontrol dışı orman yangını, jet akımlarıyla taşınan yoğun bir duman tabakasını Chicago, Detroit, New York ve Washington DC gibi büyük metropollere sürükledi. Bu felaket sonucunda Chicago ve Detroit, cuma günü dünyanın en kötü hava kalitesine sahip şehirleri konumuna gelirken, New York ve Washington DC de en kirli hava listesinde ilk 10 içerisinde yer aldı. Şehir sakinleri, gökyüzünün ürkütücü bir turuncu renge büründüğü bu günlerde, sağlık otoriteleri tarafından kapalı alanlarda kalmaları konusunda şiddetle uyarıldı.
Bilimsel veriler ve "Nature" dergisinde yayımlanan güncel bir araştırma, bu tür hava olaylarının gelecekte çok daha yaygın hale geleceğini ortaya koyuyor. Araştırmaya göre, fosil yakıt kullanımının devam etmesi durumunda, yalnızca ABD genelinde orman yangını dumanına bağlı sağlık sorunları nedeniyle 2010'lu yıllara kıyasla %73'lük bir artışla, yüzyılın ortasına kadar 71.420 ek ölüm yaşanması öngörülüyor. Toplamda 1,9 milyon insanın bu kirlilikten dolayı ciddi sağlık riskleri altında olduğu tahmin ediliyor.
Yangınların etkilediği ve görsel olarak ağır duman altında kalan şehirler arasında şunlar öne çıkıyor:
- Toronto, Ontario: Kanada'nın yoğun duman altında kalan en büyük merkezlerinden biri.
- New York, New York: Turuncu gökyüzü manzaralarıyla küresel çapta dikkat çeken metropol.
- Jersey City, New Jersey: Bölgesel hava kalitesi düşüşünden doğrudan etkilenen şehir.
- Detroit, Michigan: Hava kalitesi endeksinde zirve yapan kirli bölgelerden biri.
- Washington, DC: Başkentin simge yapılarının duman altında kaldığı görsel kayıtlarla belgelendi.
- Minneapolis ve St. Paul, Minnesota: Yangın kaynağına yakınlık nedeniyle erken evrede yoğun dumana maruz kalan bölgeler.
- Philadelphia, Pennsylvania: Dumanın doğu kıyısına yayılmasıyla etkilenen diğer önemli merkez.
- Chicago, Illinois: Haftanın en kötü hava kalitesi verilerinin kaydedildiği büyük şehir.
Uzmanlar, bu durumun sadece geçici bir yaz rite'ı değil, fosil yakıtların tetiklediği küresel ısınmanın doğrudan bir sonucu olduğunu vurguluyor. 2023 yılında Kanada'da kaydedilen rekor orman yangını sezonunun bir benzerini yaşayan bölgeler, kömür, petrol ve gaz kullanımına son verilmediği sürece bu "zehirli yaz" senaryolarının daha sık yaşanacağı konusunda uyarılıyor. İklim bilimciler, sıcaklık artışlarının devam etmesi halinde, bu haftaki duman istilasının çok daha şiddetli olayların bir habercisi olduğu konusunda hemfikir.