Meta'ya Sosyal Medya Bağımlılığı Nedeniyle 1,4 Trilyon Dolarlık Dev Dava
Meta, Facebook ve Instagram'ın genç kullanıcılar üzerindeki bağımlılık yapıcı etkileri ve bu platformların güvenliği konusunda kamuoyunu yanılttığı suçlamalarıyla, ABD'nin dört eyaleti olan California, Colorado, Kentucky ve New Jersey tarafından açılan devasa bir hukuk mücadelesinin merkezinde yer alıyor. Davacı eyaletler, platformlardaki genç kullanıcı sayısını temel alarak ve eyalet yasalarında belirlenen ceza miktarlarını baz alarak yaptıkları hesaplamalar sonucunda toplamda 1,4 trilyon dolarlık bir tazminat talebini mahkemeye sundu. Bu rakamın boyutu, Meta'nın yaklaşık 1,5 trilyon dolarlık piyasa değerine neredeyse eşdeğer olmasıyla dikkat çekiyor ve teknoloji dünyasında endişeyle takip ediliyor.
Meta’nın hukuk ekibi, mahkemeye sundukları yanıtta bu astronomik ceza talebinin tüketici koruma yasaları tarihinde benzeri görülmemiş bir durum olduğunu ifade etti. Şirket, tazminat miktarlarını haklı bulmadıklarını açıkça belirtirken, sosyal medya bağımlılığının klinik bir tanı olmadığını savunmaya devam ediyor. Instagram Başkanı Adam Mosseri, daha önce yaptığı bir açıklamada bu durumu bir Netflix dizisine bağımlı olmaya benzetmişti. Ancak Amerikan Psikiyatri Birliği, her ne kadar 'sosyal medya bağımlılığı' teriminin DSM-5-TR tanı el kitabında resmi bir teşhis olarak yer almadığını kabul etse de, bunun söz konusu durumun varlığını inkar etmek anlamına gelmediğini vurguladı.
Hukuki süreç yalnızca bu dört eyaletle sınırlı değil; Meta, ABD genelinde çok daha geniş bir yasal baskı altında. İşte şirketin yüzleştiği diğer önemli hukuki süreçler:
- 29 Eyaletin Dava Süreci: Bu eyaletler, Meta'nın federal Çocukların Çevrimiçi Gizliliğini Koruma Yasası'nı (COPPA) ihlal ederek, ebeveyn onayı almadan çocuklardan veri topladığını öne sürüyor.
- Ağustos Duruşması: ABD Bölge Yargıcı Yvonne Gonzalez Rogers, 29 eyaletin COPPA iddialarını ve dört eyaletin başlattığı bağımlılık davalarını Ağustos ayında tek bir çatı altında değerlendirecek.
- Şubat 2027 Duruşması: 14 eyaletin kendi yerel yasalarına dayanarak açtığı ayrı davalar ise Şubat 2027 tarihinde görülecek.
Geçtiğimiz dönemlerde mahkemelerin benzer davalarda eyaletlerin iddialarını haklı bulduğu örnekler de mevcut. Örneğin, New Mexico eyaleti kısa süre önce Meta'nın tüketicileri yanılttığına dair verilen kararla 375 milyon dolarlık bir tazminat kazanmıştı. Ayrıca Meta ve diğer sosyal medya devleri, Kentucky'deki bir okul bölgesinin açtığı benzer bir davayı 27 milyon dolar ödeyerek uzlaşmayla sonlandırmıştı. Şirketin hem ABD genelindeki yasal baskı altında nasıl bir yol izleyeceği hem de bu 1,4 trilyon dolarlık talebin mahkeme sürecinde nasıl bir seyir izleyeceği, dijital platformların gelecekteki sorumlulukları açısından kritik bir dönüm noktası olacak.