Pentagon’un Uzay Geliştirme Ajansı Yolun Sonuna mı Geldi?

2019 yılında Pentagon'un ağır işleyen bürokrasisini aşmak ve askeri uydu sistemlerinin dağıtımını hızlandırmak amacıyla kurulan Uzay Geliştirme Ajansı (SDA), yedi yılın sonunda beklenen operasyonel hıza ulaşamadan kapatılma aşamasına geldi. ABD Kongresi, ajansın bağımsız yapısına son vererek mevcut operasyonlarını Uzay Kuvvetleri bünyesindeki tedarik süreçlerine entegre etmeyi öngören Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası taslaklarını destekliyor. Bu stratejik değişim, ajansın kurulma amacı olan hızlı tedarik sürecini daha merkezi bir yapıya taşımayı hedefliyor.

SDA'nın temel görevi, balistik ve hipersonik füzelerin tespiti, takibi ve hedeflenmesi için alçak Dünya yörüngesinde yüzlerce uydudan oluşan bir ağ kurmaktı. "Proliferated Warfighter Space Architecture" (PWSA) olarak adlandırılan bu sistem, mevcut yüksek yörüngeli ve saldırılara açık eski tip füze uyarı uydularının yerini alması için tasarlandı. Ajans, iki yılda bir yeni nesil uydu grupları (tranche) fırlatmayı ve uydu teknolojisinde çeşitlilik sağlamak için geniş bir endüstriyel ağ ile çalışmayı planlamıştı.

Ancak süreç, programın genelinde yaşanan gecikmeler ve teknik aksaklıklarla gölgelendi. Özellikle geçen yıl fırlatılan ilk operasyonel veri aktarım uydularında karşılaşılan termal kontrol ve itki sistemi sorunları, projenin ilerleyişini dokuz ay boyunca durdurdu. SDA Direktörü Gurpartap “GP” Sandhoo, yörünge yükseltme aşamasında 1.000 kilometre irtifadaki sert radyasyon ortamının beklenen operasyonel süreci zorlaştırdığını ve yer istasyonlarının kapsam alanının yetersiz kaldığını belirtti. York Space Systems ve Lockheed Martin tarafından üretilen bu ilk uydulardaki eksikliklerin giderilmesi için operasyonlara verilen zorunlu ara, ajansın itibarını zedeleyen unsurlardan biri oldu.

SDA'nın "Tranche 1" mimarisi, 126'sı veri aktarımı ve 28'i füze takibi olmak üzere toplam 154 operasyonel uydudan oluşuyor. Geçtiğimiz Perşembe günü, SpaceX Falcon 9 roketi ile Vandenberg Uzay Kuvvetleri Üssü'nden fırlatılan son grup, Tranche 1 kapsamında yörüngeye yerleştirilen toplam uydu sayısını 63'e çıkardı. Bu fırlatma ile ajans, dokuz aylık sessizliğini bozarak sahadaki askeri birliklere kesintisiz taktiksel iletişim sağlama hedefini yeniden canlandırmayı amaçlıyor.

Sonuç olarak, SDA'nın geleceği artık bağımsız bir kurum olarak değil, Trump yönetiminin "Golden Dome" füze kalkanı projesinin bir parçası olarak görülüyor. Kurumun başına gelenler, teknoloji dünyasında çevik çalışma prensiplerinin devlet eliyle uygulanırken karşılaştığı yapısal zorlukların bir özeti niteliğinde. Sandhoo, görevine Uzay Kuvvetleri'nin füze takip biriminin yürütücüsü olarak devam etse de, ajansın bağımsız birim olarak yarattığı beklenti artık tarihe karışıyor.