Sam Altman Destekli Volantis'ten Yapay Zeka Çiplerinde Işık Devrimi

Yapay zeka modellerinin milyarlarca, hatta trilyonlarca parametreye ulaşması, donanım dünyasında uzun süredir "bellek duvarı" (memory wall) olarak adlandırılan devasa bir mühendislik engelini tetikledi. İşlem birimlerinin (GPU ve TPU'lar) işlem gücü katlanarak artarken, bu birimlerin beslenmesi gereken veri miktarı da aynı oranda büyüyor. Ancak geleneksel bakır tellere ve elektriksel bağlantılara dayanan mevcut sistemler, fiziksel sınırlarına dayanmış durumda. Tam bu noktada, San Francisco merkezli yapay zeka çip girişimlerinden Volantis, silikon fotonik teknolojisini doğrudan yapay zeka hızlandırıcılarının kalbine taşıyarak sektörü sarsacak yeni bir strateji açıkladı. Sam Altman'ın da desteğini arkasına alan şirket, bellek duvarını ışık hızıyla aşmayı planlıyor.

Bellek Duvarını Aşmak İçin Optik Aracı Katman Stratejisi

2022 yılında kurulan ve geçtiğimiz günlerde Lachy Groom ile Abstract Ventures öncülüğünde yeni bir yatırım turunu geride bırakan Volantis, şimdiye kadar toplamda 88 milyon doların üzerinde fon topladı. Şirketin CEO'su Tapa Ghosh, geleneksel çip tasarımı yaklaşımlarından farklı bir yol izlediklerini belirtiyor. Birçok yeni nesil girişim tamamen özgün bir işlemci mimarisi tasarlamaya çalışırken, Volantis riskleri minimize etmek adına işlemci ve bellek gibi temel IP bileşenlerini lisanslamayı seçiyor. Şirketin asıl inovasyon ve rekabet avantajı alanı ise tamamen optik aracı katman (photonic interposer) teknolojisi üzerine kuruluyor.

Geleneksel yapay zeka donanımlarında, yüksek bant genişliğine sahip bellekler (HBM gibi) veri yollarının sınırlamaları nedeniyle işlemci kalıbının (compute die) kıyısına (shoreline) olabildiğince yakın yerleştirilmek zorundadır. Elektrik sinyallerinin kat edebileceği mesafenin kısa olması, bir paketin barındırabileceği maksimum bellek kapasitesini ve bant genişliğini doğrudan kısıtlar. Örneğin, AMD'nin MI455X modelinde bu kapasite yaklaşık 432 GB seviyesinde tıkanıp kalmaktadır. Volantis ise geliştirdiği A-1 adını taşıyan çip mimarisinde optik dalga kılavuzları (optical waveguides) kullanarak bu fiziksel kıyı sınırını ortadan kaldırıyor. Bellek modülleri birkaç milimetre yerine, işlemciden birkaç santimetre uzağa konumlandırılabiliyor.

Mikro-VCSEL Teknolojisi ve Geniş Ölçekli Verimlilik

Volantis'in mimari yaklaşımındaki en kritik teknik detaylardan biri de harici lazerler yerine mikro dikey kaviteli yüzey yayan lazerlerin (micro-VCSEL) kullanılması. Işık kaynağının doğrudan aracı katmana entegre edilmesi, sistemin karmaşıklığını azaltırken entegrasyon süreçlerini de kolaylaştırıyor. Sektörde daha önce VCSEL teknolojisinin güvenilirliği üzerine soru işaretleri bulunuyordu; ancak şirketin CTO'su Roy Meade, aşırı yüksek hızlar peşinden koşmak yerine "geniş ve verimli" (wide and efficient) bir felsefe benimseyerek çok daha yüksek bir kararlılık seviyesine ulaştıklarını vurguluyor.

HBM belleklerin aşırı geniş bir veri yolu kullanarak pin başına düşen veri hızını düşürmesi mantığına benzer bir yaklaşım benimseyen Volantis mühendisleri, noktadan noktaya yüksek hızlı seri bağlantılar (SerDes) yerine optik katmanda paralel ve geniş yollar inşa ediyor. Bu sayede şirket, tek bir devasa paket üzerinde 10 TB'ın üzerinde belleği, saniyede 240 TB gibi inanılmaz bir bant genişliğiyle sunmayı hedefliyor. Açıklanan bu teknik hedefler; her bir kullanıcı için saniyede 10.000 token üretebilen, 20 trilyon parametreli devasa bir dil modelini çalıştırmak için yeterli altyapıyı sağlamayı vadediyor.

Küresel Pazar Hedefleri ve İlk Ürün Takvimi

Fotonik tabanlı girişimlerin bugüne kadar karşılaştığı en büyük engellerden biri de güç verimliliği sorunu olmuştur. Volantis, ilk nesil aracı katman teknolojisini harici olarak lisanslamak yerine doğrudan kendi geliştireceği çıkarım (inference) çipinde uygulayacağı için bu sorunu daha rahat yönetebiliyor. Şirket, ilk ürününde 24 Gbps'lik her bir şerit (lane) için bit başına 1 picojoule enerji tüketimi ve yaklaşık 20 kW toplam sistem gücü hedefliyor. Küresel pazarda donanım ve yapay zeka sunucu maliyetlerinin milyar dolar seviyelerine ulaştığı bir dönemde, bu denli yüksek yoğunluklu bir sistemin veri merkezleri için devrim niteliğinde bir verimlilik sağlaması bekleniyor.

Volantis ekibi, topladığı son finansman turunu küçük ölçekli optik göstericilerden, nihai ürüne geçiş sürecini hızlandırmak için kullanacak. Şirket yönetimi, önümüzdeki 12 ila 18 aylık periyotta seri üretime geçmekten ziyade, çalışan bir prototip (MVP) ortaya koymayı ana hedef olarak belirlemiş durumda. Küresel çip pazarında Lightmatter ve Celestial AI gibi rakiplerin de optik çözümler üzerinde çalıştığı biliniyor; ancak Volantis'in doğrudan tam teşekküllü bir çıkarım çipi üretme stratejisi, onu bu alandaki yarışın en ön sıralarına taşıyor. Bu teknolojinin Türkiye ve dünya veri merkezi ekosistemine yansımaları, önümüzdeki yıllarda yapay zeka altyapılarının maliyetini ve ölçeklenebilirliğini doğrudan belirleyecek." ], "tags": [ "Volantis", "yapay zeka çipi", "silikon fotonik", "HBM bellek", "Sam Altman" ], "category": "cihazlar-donanim