ABD'de Gün Işığından Yararlanma Sürecinde Kritik Eşik: 'Sunshine Protection Act' Onay Bekliyor

ABD Temsilciler Meclisi, 308'e karşı 117 oyla "Sunshine Protection Act" (Güneş Koruma Yasası) olarak bilinen ve gün ışığından yararlanma süresini kalıcı hale getirmeyi öngören düzenlemeyi kabul ederek yasama sürecinde kritik bir adım attı. Başkan Donald Trump, daha önce sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı açıklamada, yılda iki kez saat değiştirme zorunluluğunun vatandaşlar, şehirler ve eyaletler üzerinde yarattığı iş yüküne ve mali kayıplara dikkat çekerek tasarıyı desteklediğini belirtmişti. 2013 yılı verilerine dayanan American Enterprise Institute analizlerine göre, saat değişikliğinin neden olduğu "fırsat maliyeti" yaklaşık 2 milyar dolar olarak tahmin edilirken, günümüzde dijital saatlerin bu değişimi otomatik yapmasıyla bu argümanın etkisi tartışmalı hale geldi.

Tasarı lehine olan ekonomik ve pratik argümanlara karşın, bilim dünyası ve uyku uzmanları konuya çok daha temkinli yaklaşıyor. American Academy of Sleep Medicine (AASM), 2022 yılında yaptığı açıklamada kalıcı "standart zaman" uygulamasının insan sirkadiyen biyolojisi ile daha uyumlu olduğunu savunarak, kalıcı yaz saati uygulamasının biyolojik ritmi bozabileceği uyarısında bulundu. Northwestern Medicine bünyesinde görev yapan uyku tıbbı uzmanı Phyllis Zee, kalıcı yaz saati uygulamasında vücudun sabah saatlerinde daha az, akşam saatlerinde ise daha fazla ışığa maruz kalmasının uyku düzeni üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceğine dikkat çekiyor. Uzmanlar, geleneksel saat değişimlerinin kalp krizi, felç, trafik kazaları ve uyku kaybına bağlı sağlık sorunlarını tetiklediğini uzun süredir dile getiriyor.

Eğer tasarı Senato'dan da onay alıp federal yasaya dönüşürse, coğrafi bölgelere göre günlük yaşam akışı da önemli ölçüde değişecek. Accuweather verilerine göre, 15 Ocak tarihinde kalıcı yaz saati uygulaması yürürlükte olsaydı, güneşin doğuş ve batış saatleri şu şekilde olacaktı:

• New York: Güneş 08:17'de doğacak, 17:53'te batacak.
• Seattle: Güneş 08:52'de doğacak, 17:45'te batacak.
• Minneapolis: Güneş 08:47'de doğacak, 17:57'de batacak.

Tasarı şu anda Senato'nun gündeminde beklerken, bazı Cumhuriyetçi senatörlerin, özellikle Senatör Tom Cotton'ın "karanlık sabahların okul çocukları ve çalışanlar için zararlı olabileceği" yönündeki çekinceleri nedeniyle sürecin belirsizliğini koruduğu gözlemleniyor. Ayrıca, Hawaii ve Arizona gibi halihazırda kalıcı standart zaman uygulamasına geçmiş olan eyaletler, bu yeni yasal düzenlemeden muaf tutulacak. Alabama, Oregon, Minnesota ve Texas gibi toplam 19 eyalet ise halihazırda kalıcı yaz saati uygulamasına geçmek için yerel yasalar çıkarmış olsa da, federal bir yasal çerçeve oluşmadan bu değişiklikleri hayata geçiremiyorlar.