Mercek360 gündemi taradı - AI dünyasında yeni başlıklarApple Vision Pro 2 tanıtıldı - Daha hafif, daha güçlüNVIDIA Blackwell Ultra - Yapay zeka performansı yükseliyorTürk AI startup'ı 50M$ yatırım aldıRust 2.0 yolda - Bellek güvenliği yeni seviyede
Mercek360
Ana SayfaYapay Zeka

Veri Silolarını Yıkın: Ajan Çağında Veri ve Yapay Zeka Yönetimi

Mercek360 Editor7 Temmuz 20260
Veri Silolarını Yıkın: Ajan Çağında Veri ve Yapay Zeka Yönetimi

Yapay zeka destekli otonom ajanların hızla hayatımıza girdiği bu dönemde, kurumsal veri stratejileri kökten değişiyor. EDB'nin baş mühendislik sorumlusu Max Romanenko'nun vurguladığı gibi, veriyi analiz etmek için uzak bir "göl evine" (lakehouse) taşımak, tıpkı yemek pişirirken malzemeler için her seferinde başka bir binadaki buzdolabına gitmeye benziyor. Artık ajanlar, saniyeler içinde karar alıp harekete geçmek zorunda; bu da verinin ve zekanın birbirinden ayrılamayacağı yeni bir dönemi zorunlu kılıyor.

Günümüzdeki veri yönetimi yaklaşımları, veriyi işlemsel (transactional) ve analitik olarak ikiye bölüyor. Databricks gibi platformlar, LTAP (Lake Transactional/Analytical Processing) ile bu iki dünyayı lakehouse altında birleştirmeyi hedeflese de Romanenko, bunun mühendislik açısından hatalı bir yönde ilerlediğini belirtiyor. Veri çekim kuvvetinin asıl olduğu yer, verinin doğduğu ve operasyonun döndüğü yerdir. Lakehouse mimarisi analitik için mükemmel bir seçenek olsa da, ACID garantileri, satır düzeyinde kilitleme ve düşük gecikme süresi gerektiren operasyonel yükler için yetersiz kalmaktadır.

Romanenko'nun önerdiği mimari yaklaşımı üç temel sütun üzerine kuruludur:

  1. Veri Taşınmaz, Veriye Gidilir: Veriyi lakehouse içine çekmek yerine, analitik yetenekleri, vektör arama motorlarını ve ajanları operasyonel çekirdeğin olduğu yere taşımak gerekir.
  2. Operasyonel Çekirdeğin Gücü: İşletmeler, halihazırda işlemlerini yürüttükleri, yönetilen ve tutarlı olan operasyonel veri tabanlarını temel almalıdır.
  3. Yerleşik Yönetişim: Governance (yönetişim) politikaları, verinin üzerinde bir katalog katmanı olarak değil, bizzat veri tabanının içinde; rol tanımlamaları, satır düzeyinde güvenlik ve denetim izleri ile uygulanmalıdır.

Düzenlemelere tabi olan bankacılık, sağlık ve telekomünikasyon gibi sektörler için lakehouse mimarilerinin bulut tabanlı doğası ciddi bir engel teşkil etmektedir. Bu kuruluşlar için "veriyi bulutumuza taşıyın" teklifi, veri egemenliği ve yasal uyumluluk kuralları nedeniyle kabul edilemez bir durumdur. Oysa açık kaynaklı Postgres üzerine kurulu operasyonel bir çekirdek; hibrit, yerel (on-premises) veya tamamen hava boşluklu (air-gapped) ortamlarda çalışabilir.

Sonuç olarak, kurumsal dünyada hedef; tüm iş yükleri için tek bir kopya, sıfır veri hattı ve tek bir yönetişim yüzeyi olmalıdır. Ancak bu hedefe giden yol, veriyi merkezi bir göle taşımaktan değil, veriyi olduğu yerde akıllandırıp, ajanları bu güvenli ve tutarlı veri katmanına yaklaştırmaktan geçmektedir.

yapay-zekaveri-yönetimiveritabanıbulut-bilişimmimari